На прыкладах з Беларусі, Польшчы і Нямеччыны яны ўбачылі розніцу ў культурах памяці пра адну з самых страшных старонак у гісторыі чалавецтва. Ну а мы зафіксавалі самыя цікавыя моманты гэтай сустрэчы.

Поўную версію запісу занятку глядзіце на нашым Ютуб-канале.

The post Культура памяці пра Халакост: глядзіце самае цікавае з лекцыі Таццяны Гайдук appeared first on Віртуальны Універсітэт.

Вы зразумееце, што часам  памяць можа быць нябачнай у гарадской прасторы, але пры гэтым мець свае месца. 

Асаблівы акцэнт будзе зроблены на асабістыя гісторыі яўрэйскіх ахвяр.

Занятак будзе прымяркаваны да 27 студзеня – Міжнароднага дню памяці ахвяраў Халакосту.

Занятак адбудецца 22 студзеня.

Пачатак: 20.00 па Менску (18.00 па Варшаве, 19.00 па Вільні).

Працягласць занятку – 1,5 гадзіны.

Мова: беларуская.

Просім прайсці простую рэгістрацыю. Гэта зойме ў вас не больш за хвіліну!

Пасля гэтага за дзень і за гадзіну да пачатку заняткаў вы атрымаеце нагадванне пра занятак разам са спасылкай на ЗУМ.

Далучайцеся таксама да іншых нашых заняткаў!

The post Культура памяці пра Халакост appeared first on Віртуальны Універсітэт.

Глядзіце скарочаную версію першай лекцыі курса, які адбыўся нядаўна ў Віртуальным Універсітэце.

The post XVI стагоддзе ў беларускай гісторыі: ці быў залаты век? Глядзіце новае відэа appeared first on Віртуальны Універсітэт.

XVI стагоддзе займае значнае месца і ў гісторыі ўсёй Еўропы. У гэты час Адраджэнне ахоплівае ўжо ўвесь кантынент, адбываюцца тэктанічныя зрухі ў свядомасці, Рэфармацыя і Контррэфармацыя змяняюць цалкам стасункі паміж дзяржавай, царквой і вернікамі, кніга прыходзіць нарэшце амаль у кожны дом…  

Якое месца займала Вялікае Княства Літоўскае ў Еўрапейскай гісторыі гэтага часу? Якія агульныя тэндэнцыі былі характэрны для Заходняй Еўропы і беларускіх земляў. Ці існавала Беларусь ў XVI ст? Якім быў культурны ландшафт Усходняй Еўропы ў эпоху Адраджэння? Ці з’яўляецца ВКЛ часткай беларускага нацыянальнага міфа? На гэтыя і іншыя правакацыйныя пытанні можна будзе атрымаць адказ з курса.

Удзельнікі змогуць убачыць малавядомыя артэфакты, зазірнуць у гістарычныя крыніцы, праверыць свае навыкі ў палеаграфіі (дысцыпліна, якая вывучае гісторыю пісьма). Мы наведаем незвычайныя мясціны. 

Галоўная ідэя курса – не расказаць гісторыю Беларусі XVI стагоддзя, а паказаць нашую гісторыю ў кантэксце агульнаеўрапейскіх трэндаў і паразважаць над яе сэнсамі.  

Заняткі будуць цікавыя аматарам гісторыі і культуры любога ўзросту і ўзроўню падрыхтоўкі!

Вось тэмы нашых заняткаў: 

27 лістапада: Беларусы і беларускае ў XVI стагоддзі.

2 снежня: Культурны ландшафт Усходняй Еўропы XVI стагоддзя.

4 снежня: Вялікае Княства Літоўскае ў кантэксце еўрапейскай гісторыі XVI стагоддзя.

Запрашаем!

Пачатак: 20.00 па Менску (18.00 па Варашаве, 19.00 па Вільні).

Працягласць заняткаў – 1,5 гадзіны.

Мова: беларуская.

Зарэгістравацца на заняткі можна да 26 лістапада, націснуўшы на тыя заняткі, якія вы плануеце наведаць. Гэта зойме ў вас не больш за хвіліну!

Пасля рэгістрацыі за дзень і за гадзіну да пачатку заняткаў вы атрымаеце спасылку на ЗУМ, па якой зможаце далучыцца да іх.

Заняткі праводзіць Аляксандр Паршанкоў.

Дактарант Карлавага ўніверсітэта (Прага, Чэхія) і малодшы навуковы супрацоўнік Інстытута літоўскай мовы (Вільня, Літва), выпускнік БДУ (Менск), магістр гісторыі.

Даследніцкая дзейнасць Аляксандра прысвечана кірылічнай кнізе XVI-XVIII стст. і кніжнай культуры Вялікага Княства Літоўскага.

Таксама даследуе жыццё і дзейнасць, спадчыну Францыска Скарыны.

Запісвайцеся таксама на іншыя нашыя заняткі!

The post XVI стагоддзе ў беларускай гісторыі: ці быў залаты век? appeared first on Віртуальны Універсітэт.

Заняткі адбудуцца на платформе Zoom 11, 13 і 18 лістапада.

Пачатак у 20.00 па беларускім часе (18.00 па Варшаве, 19.00 па Вільні).

Працягласць кожнага занятку – да 90 хв.

Зарэгістравацца на заняткі можна да 10 лістапада, націснуўшы на тыя заняткі, якія вы плануеце наведаць.

Пасля рэгістрацыі ў дзень правядзення заняткаў вы атрымаеце спасылку на Zoom.

Уладзімір Караткевіч быў першым айчынным пісьменнікам, якога можна назваць пачынальнікам нацыянальнага гістарычнага дэтэктыва. 

Караткевіч быў адным з нямногіх сярод сваіх калег, хто не з’яўляўся прыхільнікам сацыялістычнага рэалізму, не пісаў пра ўдарнікаў і памежнікаў, калгаснікаў і партыйных работнікаў. 

Яго героямі былі беларускія арыстакраты, прадстаўнікі шляхты, рыцары. У сваіх дэтэктывах, гістарычных раманах, паэмах, вершах і казках пісьменнік паказваў наш народ смелым, фізічна і маральна моцным. 

Героі Караткевіча былі пераможцамі, маглі абыграць нават саму смерць у шахматы! А яшчэ яго творы вельмі часта сканчаліся па-галівудску шчасліва. 

Яго творы абуджалі і абуджаюць нацыянальную свядомасць, вярталі і вяртаюць для многіх нашых суайчыннікаў нацыянальную самапавагу. 

Караткевіч і па-сёння з’яўляецца адным з самых важных аўтараў для Беларусі.

На занятках вы даведаецеся: 

• Гісторыю стварэння яго найбольш значных твораў («Дзікае паляванне караля Стаха», «Каласы пад сярпом тваім», «Ладдзя роспачы», «Званы ў прадонні азёр», «Чортаў скарб»).
• Хто замінаў Караткевічу публікавацца? Праз што прайшоў Караткевіч, каб перамагчы сістэму і мець магчымасць друкавацца?
• Чаму яго эсэ «Званы ў прадонні азёр» выклікала сапраўдны скандал у брэжнеўскія часы?  
• Хто быў сапраўдным сябрам нашаму герою, а хто яму здрадзіў?

Пасля нашых заняткаў вы будзеце больш дакладна разумець, наколькі быў неадназначным, складаным і па-сапраўднаму вельмі цяжкім час у якім працаваў Караткевіч. 

Мы даведаемся пра тое, як ствараліся яго найбольш значныя творы, у якіх абставінах ён тварыў, што паралельна адбывалася ў мастацтве, палітыцы, музыцы.

Вы ўбачыце нечаканага Караткевіча, з яго радасцямі, сумневамі і вялікай смеласцю, якая дазваляла яму змагацца супраць Сістэмы. 

Вы ўбачыце ўнікальныя архіўныя дакументы (лісты, фота, інтэрв’ю).

Заняткі правядзе Васіль Дранько-Майсюк – даследчык беларускай літаратуры, выкладчык-культуролаг, тэатральны рэжысёр, актор, сцэнарыст, публіцыст і драматург.

Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў, Беларускую Дзяржаўную акадэмію мастацтваў.

Працаваў ў беларускіх тэатрах (РТБД, Беларускі тэатр юнага гледача).

Зараз жыве ў Варшаве. Займаецца выкладчыцкай і рэжысёрскай дзейнасцю (супрацоўнічае з тэатрам «Дзея Другая», паставіў спектаклі «Шчаслівы муж» і «Васіль Быкаў і ягоныя д’яблы»).

The post Уладзімір Караткевіч: чалавек, які зрабіў немагчымае appeared first on Віртуальны Універсітэт.

Хто стаяў ля вытокаў кнігадруку? Дзе з’явілася першая друкаваная кніга, у Азіі ці ў Еўропе? Калі свет убачыў славянскі першадрук? 

На ўсе гэтыя пытанні мы паспрабуем пашукаць адказы разам у час трох заняткаў Аляксандра Паршанкова, з якіх распачынаецца восьмы сезон працы Віртуальнага Універсітэта. 

Мы ўбачым дзясяткі самых вядомых і цікавых еўрапейскіх старадрукаў, навучымся адрозніваць інкунабулы ад палеатыпаў, даведаемся, хто і чаму падаў у суд на Іагана Гутэнберга і пагартаем старонкі першай кнігі, надрукаванай на тэрыторыі сучаснай Беларусі. 

Курс пабудаваны на матэрыяле найноўшых еўрапейскіх даследаванняў! 

Заняткі будуць цікавыя аматарам еўрапейскай гісторыі, культуры і літаратуры любога ўзросту і ўзроўня падрыхтоўкі.

Аляксандр Паршанкоў

Дактарант Карлавага ўніверсітэта (Прага, Чэхія), выпускнік БДУ (Менск), магістр гістарычных навук. Даследніцкая дзейнасць Аляксандра прысвечана кірылічнай кнізе XVI-XVIII стст. і кніжнай культуры Вялікага Княства Літоўскага.

Калі?

21, 23 і 25 кастрычніка ў 19.00 па менскім часе (18.00 па Варшаве).

Дзе?

Zoom. Спасылка будзе дасланая на электронную пошту тых, хто заявіцца на ўдзел у занятках.

Як заявіцца?

Запоўніце да 20 кастрычніка форму заяўкі, пазначыўшы ў ёй актуальны адрас сваёй электроннай пошты.

The post Як з’явілася друкаваная кніга? Запрашаем на першы курс новага сезона! appeared first on Віртуальны Універсітэт.

Агулам адносіны Польшчы да Беларусі з’яўляюцца часткай гэтак званай “усходняй палітыкі”. 

Усходняя палітыка Польшчы мае некалькі вымярэнняў:

• Геаграфічны падыход. У Польскім урадзе два дэпартаменты: еўрапейскай і ўсходняй палітыкі, якая рэгулюе адносіны з краінамі, якія знаходзяцца на Усходзе (Беларусь, Грузія і інш.).
• Гісторыка-трансфармацыйны падыход да ўсходняй палітыкі датычыцца тых дзяржаў, якія атрымалі незалежнасць пасля распаду СССР.
• Культурна-цывілізацыйны падыход да ўсходняй палітыкі вывучае вытокі краіны, а беларусы і палякі працяглы час былі ў адной дзяржаве.

Палітыка Польшчы ў дачыненні да Беларусі мае свае карэнні з часоў Пястаў. Ідэя Польшчы Пястаў палягала на тым, што каралеўства было часткай заходняга свету і павінна было развівацца па гэтых законах. У сваю чаргу  Польшча Ягелонаў мела ўсходнія інтарэсы. 

Разыходжанні ў бачанні палітыкі адносна беларускіх земляў адбываліся і ў час спробаў аднаўлення Рэчы Паспалітай.

Разгляд сучаснай палітыкі Польшчы праз гістарычны кантэкст важны, таму што  дае магчымасць больш глыбока разумець падзеі, якія адбываюцца зараз ва ўзаемадачыненнях паміж двумя краінамі.

Больш цікавай інфармацыі пра “усходнюю палітыку” Польшчы і іншыя аспекты беларуска-польскіх дачыненняў глядзіце ў запісе лекцыі.

Шукайце на нашым YouTube-канале запісы іншых заняткаў.

Запісвайцеся таксама на нашыя новыя курсы:

The post Ад ідэі ягелоньскай да дактрыны Гедройца: Беларусь у палітыцы Польшчы appeared first on Віртуальны Універсітэт.

Тым не менш, у гісторыі ён застаецца для нас загадкавай персонай. З цікавымі фактамі з жыцця Першадрукара студэнтаў Віртуальнага Універсітэту знаёміў Аляксандр Паршанкоў.

Прычын таго, што пра Скарыну вядома не так ужо і шмат спраўджаных фактаў шмат: сціплыя гістарычныя крыніцы, розныя дадзеныя з гэтых крыніц і г.д. Але час ад часу даследчыкі знаходзяць новыя матэрыялы, кнігі і дакументы сучаснікаў пра Францыска Скарыну, што дазваляе больш падрабязна даведацца пра жыццё гэтай выбітнай асобы.

Што сёння дакладна вядома пра Францыска Скарыну?

Ён нарадзіўся ў Полацку. Паступіў у Ягелонскі Універсітэт у 1505 годзе і паспяхова скочыў яго. У 1517 стаў доктарам медыцыны ў Падуі (Італія). 

Першую кнігу надрукаваў у Празе. Сам Скарына быў каталіком, а кнігі выдаваў для праваслаўных. 

Шмат падарожнічаў.

Працаваў садоўнікам у Фердынанда І у Італіі. Ведаем, хто быў яго бацька, брат, жонка. Захаваліся звесткі пра дзяцей. Таксама Францыск Скарына сядзеў у турме ў Познані. Памёр не пазней за 1551 год. Нашчадкі Скарыны працягвалі жыццё ў Чэхіі.

У якіх крыніцах можна больш падрабязней пазнаёміцца з першадрукаром ВКЛ?

• Кніга Георгія Галенчанкі “Францыск Скарына — Беларускі і Усходнеславянскі першадрукар ”, якая агулам распавядае пра жыццё Францыска Скарыны, якія на сённяшні момант вядомы і пацверджаны гістарычнымі крыніцамі.
• Ілля Лямешкін “Партрэт Францыска Скарыны”. Найцікавейшая кніга, у якой апісаны існуючыя выявы першадрукара, іх адметнасці і прысутнасць у агульным гістарычным кантэксце.
• Лабараторыя скарыназнаўства — выбітны рэсурс, на якім збіраюць электронныя і лічбавыя крыніцы ведаў пра жыццё і дзейнасць Францыска Скарыны.
• Тым, у каго не хапае часу на кнігі, прапануем дакументальныя фільмы — “Сад Скарыны” Серягея Харэўскага і Аляксандра Матафонава, “Camino de Skaryna. Усе дарогі вядуць у Вільню”.

А вось якія водгукі пакінулі некаторыя ўдзельнікі і ўдзельніцы курса:

Амаль уся інфармацыя была новая для мяне, цікавая і сапраўды карысная. Выкладчык не толькі пашырыў мае веды пра нашага славутага земляка, але і падказаў, у якіх крыніцах можна даведацца яшчэ больш.

Дзякуй за магчымасць больш пазнаць пра Ф. Скарыну. Мне, як палачанцы, гэта было вельмі карысна

Узнала много новых сведений, посмотрела интересный фильм “Camino de Sharyna”, c удовольствием почитаю некоторые, из предложенных книг, спасибо!

Дзякуем, што былі з намі на курсе!

Пераглядзець заняткі, каб атрымаць больш цікаваць інфармацыі пра Францыска Скарыну, можна на нашым YouTube-канале.

Запішыцеся на іншыя заняткі і курсы Віртуальнага Універсітэту!

The post Што (не)трэба ведаць пра Францыска Скарыну: ці праўда ўсё тое, што пішуць у падручніках? appeared first on Віртуальны Універсітэт.

Сэнс прыпавесці ясны – як часта чалавек, які хоча вызваліцца ад усіх абавязкаў перад Богам, адыходзіць ад свайго Бацькі Нябеснага і пачынае марнаваць усё, чым надарыў яго Бог – маладосць, здароўе, розум… І ўрэшце губляе чалавечае аблічча і апынаецца ля свінога карыта.

У час сустрэчы з Лявонам Карповічам вы ўбачыце рэдкія маркі, выдадзеныя ў розных краінах і прысвечаныя гэтай гісторыі.

Чакаем вас 21 траўня!

Запісацца на заняткі можна да 18 траўня.

Запішыся зараз!

Лявон Карповіч

Былы настаўнік матэматыкі. Краязнаўца і філатэліст. Аўтар кніг па Бібліі і філятэліі, а таксама выдання «Маё мястэчка Луна-Воля».

Запішыся таксама!

The post Прыпавесць пра марнатраўнага сына ці пра вялікую бацькоўскую любоў? appeared first on Віртуальны Універсітэт.

Васіль Быкаў з’яўляецца самым папулярным беларускамоўным пісьменнікам у свеце. Яго творы публікаваліся ў розных краінах свету больш чым на 40 розных мовах.

 Стваральнік курса – Васіль Дранько-Майсюк, закрануў тыя аспекты жыцця і творчасці пісьменніка, пра якія мала хто задумваўся.

Васіль Быкаў жыў у жахлівы час калектывізацыі, партыйнай дыктатуры, войнаў, голаду, калі вельмі цяжка быць героем. 

Гэта быў час, калі сумленне казала адно, а трэба было рабіць зусім іншае. Такі стан рэчаў выклікаў у Васіля Быкава шмат пакутаў і сумневаў.

Вось некалькі яскравых момантаў, якія даведаліся ўдзельнікі заняткаў:

• Васіль Быкаў вельмі доўга і пакутліва шукаў свой літаратурны стыль. Яго не спяшаліся друкаваць і шмат крэслілі. У канцы 50-х гг. ён быў на мяжы таго, каб кінуць пісьменніцкую справу. Пасля выхаду “Жураўлінага крыку” Васіль Быкаў канчаткова зразумеў, што і як трэба пісаць.
• Героі твораў Быкава імкнуцца не столькі выжыць, колькі загінуць. А дынамізм і баявітасць твораў звязаны ў тым ліку з тым, што яго натхнялі творы Янкі Маўра, Жуля Верна, Платона Галавача, Максіма Гарэцкага.
• З сярэдзіны 90-х пачынаецца творчы рэнесанс Быкава. У яго наступае другая пісьменніцкая маладосць, калі ён з аднолькавым імпэтам стварае фэнтэзійныя творы (“Насарогі ідуць”), сатырычныя рэчы (“Свіст”), хорар-аповесці (“Труп”) і многія іншыя творы.

Больш цікавых фактаў шукайце ў запісе заняткаў.

Запішыцеся таксама на два наступныя заняткі Васіля Дранько-Майсюка, якія адбудуцца 27 лютага і 5 сакавіка:

Запрашаем таксама запісацца на іншыя нашыя заняткі і курсы!

Відэа Навіны

Культура памяці пра Халакост: глядзіце самае цікавае з лекцыі Таццяны Гайдук

By Вітаўт Руднік 26.03.2026 0

У час занятку, які адбыўся ў студзені напярэдадні Усясветнага Дня памяці пра Халакост, студэнты Віртуальнага Універсітэту адправіліся ў віртуальнае падарожжа па месцах памяці, звязаных з Халакостам. На прыкладах з Беларусі, Польшчы і Нямеччыны яны ўбачылі розніцу ў культурах памяці пра адну з самых страшных старонак у гісторыі чалавецтва. Ну а мы зафіксавалі самыя цікавыя моманты […]

Відэа Навіны

Рызыкі ў нашым жыцці, як да іх падрыхтавацца?

By Вітаўт Руднік 13.03.2026 0

Прыродныя, тэхнагенныя, ваенныя ды іншыя рызыкі. Гэта не пра вострасюжэтнае кіно, а пра тое, з чым мы ўсе жывем апошнія гады. Да чаго трэба быць гатовымі? Што павінна быць у “трывожнай валізцы”? Як дзейнічаць, калі нешта здарыцца? Глядзіце цыкл відэа, падрыхтаваных у час заняткаў курса, які сёлета правёў для студэнтаў Віртуальнага Універсітэта Уладзімір Зуеў. І […]

Навіны

Віртуальны універсітэт: падсумоўваем вынікі дзявятага сезон

By Вітаўт Руднік 02.03.2026 0

Гэта быў незвычайны сезон! Упершыню ў гісторыі нашыя заняткі праходзілі на стыку двух гадоў (пачаліся ў лістападзе і скончыліся ў лютым). Упершыню ў нас было ажно 30 заняткаў. Гісторыя і культура Беларусі, беларуская мова, здароўе і сучасныя тэхналогіі – гэта далёка не поўны пералік самых папулярных сёлета тэмаў. Віртуальны Універсітэт: вынікі 9 сезона А яшчэ […]

Відэа Навіны

Instagram: усе сакрэты ад Васіля Ядчанкі

By Вітаўт Руднік 13.02.2026 0

Як зрабіць свой Інстаграм цікавым для сваёй аўдыторыі, дзе шукаць гэтую аўдыторыю і як зрабіць, каб яна бачыла вашыя допісы. Глядзіце другую частку відэа з заняткаў, які правёў для слухачоў Віртуальнага Універсітэту вядомы беларускі блогер Васіль Ядчанка.

1 2 3 … 66 Next

The post Васіль Быкаў і яго Мефістофель: у палоне ярлыкоў appeared first on Віртуальны Універсітэт.

У час гэтай сустрэчы, якую правядзе Макс Кохан, мы прапануем паглядзець на адносіны паміж Беларуссю і Польшчай, на адносіны, якія налічваюць не адну сотню гадоў. Паглядзець з польскай перспектывы, каб зразумець, якія ідэі штурхаюць Польшчу ў яе знешняй палітыцы. А таксама падумаць нам самім як павінны выглядаць ідэйныя асновы для беларускай замежнай палітыкі. 

Пад час сустрэчы мы пазнаёмімся з гісторыяй геапалітычных ідэй Польшчы ад Ягайлы і каралевы Ядвігі праз Пілсудскага і Дмоўскага да Ежы Гедройца і папы Яна Паўла ІІ.

Заняткі будуць цікавыя для студэнтаў гуманітарных накірункаў, але таксама і для аматараў філасофіі гісторыі, гісторыі думкі і паліталогіі.

Напрыканцы сустрэчы вас чакае невялікая Q&A сэсія і дыскусія аб мінулым і будучыні.

Калі? 21 сакавіка ў 19.00 (па Мінску).

Мова – беларуская.

Макс Кохан

Магістрант Варшаўскага Універсітэта. Спецыялізацыя – “East European Studies”, сябра Клубу Ягеллоньскага.

Запішыцеся таксама на іншыя заняткі і курсы:

The post Ад ідэі ягелоньскай да дактрыны Гедройца – месца Беларусі ва ўсходняй палітыцы Польшчы appeared first on Віртуальны Універсітэт.

Рэгуляцыя эмоцый і асэнсаваны падыход да прыняцця важных рашэнняў можа палепшыць якасць вашага жыцця!

Таму на занятках вы не толькі палепшыце свае веды пра эмоцыі і эмацыйны інтэлект, але і атрымаеце карысныя прыёмы для якаснага пражывання розных эмоцый.

У канцы заняткаў кожны ўдзельнік атрымае падарунак!

Запрашаем на эмацыйныя заняткі ад Ганны Пятушэк!

Калі? 7 сакавіка ў 19.00 (па Мінску).

Мова – беларуская.

Ганна Пятушэк

Блогерка і аматарка эмацыйнага інтэлекта, настаўніца замежных моў, агентка падтрымкі бізнэсовых кліентаў, эмігрантка ў Польшчы. 

Сваю ідэнтычнасць будуе разам з кам’юніці беларусаў анлайн.

Запішыцеся таксама на іншыя заняткі і курсы:

The post Як рэгуляваць свае эмоцыі appeared first on Віртуальны Універсітэт.